Szukasz systemu uzdatniania wody? Sprawdź produkty dostępne w sklepie internetowym lub napisz do eksperta!


Już każdy wie, że woda ze studni wymaga gruntownego przebadania pod kątem fizykochemicznym oraz bakteriologicznym. Kiedy badanie wykaże, że w wodzie znajdują się bakterie, od razu pędzimy na poszukiwania lampy bakteriobójczej. Tylko czy lampa sterylizująca zawsze jest wystarczającym rozwiązaniem? Co warto wiedzieć przed jej zakupem?

Dziś przygotowałem dawkę niezbędnych informacji dla osób, które przygotowują się do zakupu lampy bakteriobójczej. To urządzenie posiada wiele zalet i na pewno pomoże w zabezpieczeniu wody przed mikroorganizmami. O bakteriach, które mogą bytować w wodzie możesz przeczytać więcej w artykule Bakterie w wodzie ze studni. Niestety, ten sposób dezynfekcji ma też jedną, znaczącą wadę, o której napiszę później.

Co warto wiedzieć o lampach bakteriobójczych?

Lampy bakteriobójcze są jedną z najpopularniejszych metod dezynfekcji wody ze studni. Użytkownicy doceniają je za to, że oczyszczają wodę nie wprowadzając do niej żadnych substancji chemicznych mających wpływ na parametry. Działanie lampy bakteriobójczej można porównać do żarówki w instalacji oświetleniowej. Jej praca zaczyna się wtedy, gdy zostanie włączona.

Z czego lampy UV są zbudowane?

Każda lampa UV posiada obudowę, która zazwyczaj wykonana jest ze stali nierdzewnej. Oprócz tego znajdziemy w nich promienniki UV oraz układ zasilający urządzenie. Lampa UV będzie działała tylko, jeśli układ zasilający zostanie włączony i dostarczy promiennikowi odpowiednie napięcie.

Jak właściwie działa lampa UV?

Do zwalczania wirusów i bakterii z wody stosuje się promieniowanie ultrafioletowe. To właśnie ono powoduje szybką reakcję fotochemiczną i wyniszcza DNA bakterii. W ten sposób dochodzi do całkowitej likwidacji mikroorganizmów lub blokowana jest możliwość rozmnażania się. Mikroorganizmami najmniej odpornymi na działanie promieni UV są bakterie oraz wirusy, natomiast największą odporność wykazują drożdże i pleśnie. Liczne doświadczenia wykazały, że największą skuteczność ma promieniowanie UV-C o długości 254 nm.

Jak się okazuje promienie UV oddziałują w wodzie nie tylko na drobnoustroje. Świetnie radzą sobie także z wolnym ozonem. Ten pozostaje choćby po dezynfekcji wody metodą ozonowania i może powodować kłopoty z układem oddechowym. Promienie UV katalizują ozon do nieszkodliwej postaci tlenu.

Lampy bakteriobójcze dobrze radzą sobie także z węglem organicznym. Ten może odpowiadać za niekorzystny smak i zapach wody. Promieniowanie UV powoduje, że organiczne związki węgla są utleniane do formy wody i dwutlenku węgla.

Oprócz tego promieniowanie UV zwalcza chlor oraz chloraminy. Na pewno bez problemu poradzi sobie z wolnym chlorem, jeśli jego ilość nie przekroczy 1,0 ppm.

Zalety i wady lamp bakteriobójczych

Zacznę od zalet lamp bakteriobójczych, bo jest ich dość sporo. Po pierwsze do prawidłowego działania nie potrzebują żadnych środków chemicznych. Lampa UV nie ma też żadnego wpływu na walory organoleptyczne wody. Jej działanie nie zmienia smaku ani zapachu filtrowanej cieczy. Nie trzeba pamiętać o dozowaniu chemii i nie trzeba martwić się o jej przedawkowanie. Samo urządzenie nie zajmuje wiele miejsca, a dezynfekcja promieniami UV jest uznawana za jedną z najbardziej wydajnych. Woda wymaga bardzo krótkiego czasu naświetlania, by przejść skuteczny proces dezynfekcji. Poza tym stosowanie lamp bakteriobójczych jest bardzo wygodne. Te są tanie w eksploatacji i nie wymagają wiele zachodu.

Niestety, jak w każdym przypadku, muszą znaleźć się też wady, których trzeba być świadomym jeszcze przed zakupem.

Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że lampa bakteriobójcza nie zmienia składu chemicznego wody. Jeśli w wodzie wykryto wysoki stopień twardości, żelazo i inne zanieczyszczenia, to po dezynfekcji nadal będą znajdowały się w wodzie.

Wszystkie zanieczyszczenia obecne w wodzie zapychają lampę bakteriobójczą i znacznie zmniejszają skuteczność promieniowania ultrafioletowego.

Poza tym warto pamiętać, że dezynfekcja odbywa się miejscowo, a to oznacza, że woda dalej przepływając przez rury może ulec ponownemu zanieczyszczeniu.

Woda dezynfekowana, ale i oczyszczana

Warto pamiętać, że awaryjności lampy bakteriobójczej najbardziej sprzyjają zanieczyszczenia mechaniczne, które pozostają podczas dezynfekcji w osłonie. Dochodzi do zapchania, wskutek którego woda nie może przepływać dalej, a samo urządzenie przestaje działać. Z tego względu polecane jest zastosowanie wstępnej filtracji mechanicznej. Poza tym za dużymi cząsteczkami zanieczyszczeń mogą ukrywać się mikroorganizmy, które w ten sposób ochronią się przed działaniem promieniowania UV.

Równie istotnym jest, aby w wodzie nie występowało żelazo. Ten związek świetnie absorbuje promieniowanie UV. W ten sposób znacznie spada przepuszczalność promieni UV w wodzie i mikroorganizmy są niszczone z mniejszą skutecznością. Żelazo także ma tendencję do osadzania się w osłonie, co może prowadzić do uszkodzeń lampy bakteriobójczej.

Niebezpieczna dla lamp sterylizujących okazuje się także twardość wody. Jeśli ten parametr przekroczy 120 mg CaCO3/dm3 możemy być pewni, że w osłonie lampy bakteriobójczej zgromadzi się osad zmniejszający skuteczność promieniowania.

Wyżej wymienione problemy to zarazem najlepsze argumenty na to, że przed montażem lampy bakteriobójczej warto przeprowadzić też analizę fizykochemiczną. Jeśli ta wykaże  zanieczyszczenia, należy zastosować dodatkowe urządzenia uzdatniające wodę.

Funkcje specjalne w lampach UV

W zależności od modelu, lampy bakteriobójcze mogą być wyposażone w dodatkowe funkcje. Jedną z najbardziej polecanych jest system czyszczenia rur osłonowych.

Jak już wiecie, woda przepływająca przez lampę UV nie zawsze jest dobrej jakości. Podczas dezynfekcji na ściankach mogą pozostawać różne substancje. Z czasem ich ilość jest na tyle duża, ze spada wydajność działania samej lampy. Zadaniem systemu oczyszczającego jest automatyczne usunięcie z osłonki wszelkich zanieczyszczeń. Jak to działa?

Na kwarcowych rurach osłonowych umieszczone są elastyczne pierścienie. Są połączone z odpowiednim mechanizmem, dzięki któremu dochodzi do okresowego oczyszczania. W niektórych przypadkach zabieg jest automatyczny, w innych to użytkownik decyduje, kiedy osłona zostanie oczyszczona. Istnieją też mechanizmy oczyszczania, w których stosowana jest chemia. Samo działanie jest bardzo zbliżone do wcześniej przedstawionego procesu oczyszczania. Różnica polega na tym, że w wewnętrznej części elastycznych pierścieni został umieszczony specjalny żel, który dodatkowo doczyszcza osłonę. To rozwiązanie ma jednak jeden minus – chemia może mieć wpływ na parametry wody.

W niektórych modelach możemy dodatkowo znaleźć część zwaną deflektorem. Są to specjalnie uformowane pierścienie umiejscowione na wlocie lampy UV. Ich zadaniem jest równomierne rozprowadzenie wody po całej powierzchni lampy tak, aby ciecz była filtrowana tak samo w każdym miejscu.

Lampy bakteriobójcze bywają wyposażane w czujnik umieszczony w obudowie, który pozwala na stałe monitorowanie pracy. Innym ciekawym dodatkiem jest system dźwiękowy powiadamiający o potrzebie wymiany żarnika lub powstaniu awarii. Na rynku są też dostępne systemy, które w trakcie awarii zamykają dopływ wody do lampy.

Jakie dane będą potrzebne do dobrania lamp UV?

Do doboru właściwego urządzenia będzie potrzebne podanie kilku istotnych danych. Wśród nich jest przepływ wody. Ten jest bezpośrednio powiązany z czasem ekspozycji wody na promieniowanie ultrafioletowe. W tym przypadku najistotniejszym parametrem będzie przepływ maksymalny. Należy mieć na uwadze, że im większy przepływ, tym krótszy czas ekspozycji.

Kolejną kwestią, która pomoże określić jaka lampa UV będzie najlepsza jest jej klarowność. Dobrze jest poinformować o przeznaczeniu lampy bakteriobójczej oraz rodzaju instalacji w budynku.

5 rad dla przyszłych właścicieli lamp bakteriobójczych

  1. Dokładnie określ parametry wody oraz niezbędne dane, w tym przepływ wody
  2. Zawsze porównuj dane techniczne urządzeń. Nie daj się nabrać na niską cenę
  3. Przed zakupem poszukaj informacji o producencie oraz cechach charakterystycznych danego modelu
  4. Pamiętaj, że lampa powinna być włączona przez 24 godziny na dobę. Tylko wtedy jej obecność przyniesie oczekiwane efekty. Każde odłączenie tego urządzenia może skutkować ponownym namnażaniem się bakterii.
  5. Przed lampą UV koniecznie zamontuj wstępny filtr mechaniczny

Jak wygląda konserwacja lampy bakteriobójczej?

Przede wszystkim należy pamiętać o tym, aby okresowo czyścić osłonę żarnika. W dodatku po pewnym czasie należy ją wymienić na nową. Chodzi o to, aby wewnątrz było jak najmniej osadów blokujących przedostawanie się promieniowania UV. W przypadku standardowych lamp bakteriobójczych osłona powinna zostać wymieniona po upływie 2 lat, natomiast w przypadku lamp sterylizujących Cintropur wymiana osłony jest rekomendowana co 5 lat.

Drugą ważną kwestią jest wymiana promiennika. Ten komponent działa zazwyczaj przez 9000 godzin, a to oznacza tyle, że mniej więcej po roku należy go wymienić na nowy. W niektórych modelach wystarczy jedynie wymiana żarnika (na przykład TMA, Viqua.Porównanie tych produktów znajdziesz tutaj), w innych trzeba wymienić żarnik z zasilaczem (lampy bakteriobójcze Cintropur).

I jeszcze jedna ważna uwaga na koniec. Wymiana lub oczyszczanie osłonki, a także zmiana żarnika na nowy powinny być przeprowadzane w rękawiczkach. Dlaczego? Dzięki temu osłona żarnika pozostanie czysta i nie dostaną się do niej mikroorganizmy bytujące na dłoniach. Do tego, jeśli nie zadbamy o ten aspekt higieniczny skróceniu może ulec praca żarnika.

Kilka słów podsumowania

Jeśli decydujecie się na montaż lampy UV, musicie pamiętać o wstępnym uzdatnianiu wody. Bez tego urządzenie nie będzie w stanie prawidłowo dezynfekować wody. Poza tym sama eksploatacja nie należy do najdroższych. Lampie UV nie trzeba też poświęcać dużo uwagi. Dobór odpowiedniego modelu i zadbanie o najważniejsze aspekty sprawi, że lampa bakteriobójcza bezawaryjnie posłuży przez długie lata.