Szukasz systemu uzdatniania wody? Sprawdź produkty dostępne w sklepie internetowym lub napisz do eksperta!


Dziś chciałbym opowiedzieć Wam trochę o analizie wody, ale zupełnie z innej strony. To zdecydowanie artykuł dla ciekawskich, którzy chcą wiedzieć jak taki proces wygląda od kuchni. Jakie metody są stosowane? W jaki sposób dokładnie przebiega badanie wody?

O analizie wody pisałem już niejednokrotnie. Dużym zainteresowaniem wśród Was cieszy się jeden z artykułów poruszających właśnie ten temat z praktycznego punktu widzenia. Mowa tu o wpisie: Badanie wody ze studni – gdzie zrobić? Ile kosztuje?

Dziś chciałbym opowiedzieć Wam o analizie wody z perspektywy osoby, która dostaje już pobrane próbki i wykonuje badania. Uchylę rąbka tajemnicy, co się dzieje z Waszą wodą w laboratorium.

Warto wziąć pod uwagę, że przytoczone opisy metod będą przedstawione w dużym uproszczeniu. Tak, aby każdy mógł zrozumieć ich specyfikę.

Co się bierze pod uwagę podczas oceny jakości wody?

Zanim przejdę do opisu metod, chciałbym zacząć od podstaw, które wielu z Was mogą być już znane. Podczas oceny wody bierze się pod uwagę wskaźniki:

  • organoleptyczne
  • fizyczne – barwa, temperatura, odczyn, przezroczystość, mętność, zapach, twardość, przewodnictwo elektryczne
  • chemiczne – zawartość substancji chemicznych, chemiczne zapotrzebowanie na tlen, utlenialność
  • biologiczne – obecność grzybów, glonów, bakterii chorobotwórczych

Oceny jakości wody dokonuje się w oparciu o obowiązujące aktualnie w Polsce rozporządzenie dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W tym dokumencie określone są dokładne wymagania, jakie powinna spełniać woda pitna.

W rozporządzeniu są wymienione następujące wskaźniki, mające na celu pomoc w ocenie wody: barwa, zapach, mętność, temperatura, twardość, zawartość żelaza, utlenialność, amoniak, azotany (V) i (III), siarczany, chlorki, tlen rozpuszczony.

Badania fizykochemiczne wody

Istnieje bardzo dużo metod określania jakości wody pod kątem fizykochemicznym. Od niektórych się odchodzi na rzecz dokładniejszych, prostszych w wykonaniu. Opowiem o tych najczęściej stosowanych.

Metoda fotometryczna

Do badań za pomocą tej metody wykorzystywane są urządzenia zwane spektrofotometrami. Urządzenie pozwala ocenić stężenie danej substancji w roztworze na podstawie różnicy barwy próbki. Na jednym urządzeniu istnieje możliwość przebadania od kilku do kilkunastu różnych substancji.

A w jaki sposób przebiega takie badanie?

Do badania przygotowuje się próbkę zerową (zwykłą wodę – dokładnie taką, jaka jest) oraz drugą próbkę, która będzie podlegała szczegółowym badaniom. Obie próbki wkłada się do spektrofotometru. Przez wodę przepuszczane są fale, urządzenie samo automatycznie wybiera jaką wiązkę ma wypuścić. Podczas badania wyświetlane są informacje o tym, ile dokładnie światła zostało zaabsorbowane.

Każda substancja zawarta w wodzie ma wyznaczone własne krzywe wzorcowe. Porównując wyniki z badania oraz te dane dokonuje się oceny, które stężenia substancji zostały przekroczone.

Próbkę zerową stosuje się, aby barwa wody, która jest na początku, nie miała wpływu na wynik końcowy badania. Po zmierzeniu próbki zerowej, przygotowywane są pozostałe próbki wody.

W celu uniknięcia błędów do badań wykorzystuje się zazwyczaj trzy próbki wody. Do każdej z próbek dodaje się inny odczynnik, a następnie wszystkie podlegają badaniu na spektrofotometrze.

Jeżeli okaże się, że wyniki którejś z próbek odbiegają od pozostałych, jest to sygnał, że pomiar się nie udał i całą analizę należy przeprowadzić od początku. Jeśli we wszystkich próbkach wyniki są zbliżone, należy obliczyć średnią wartość – to właśnie ona jest ostatecznym wynikiem.

Zdarzają się sytuacje, w których próbki wody należy odpowiednio przygotować i zabezpieczyć. Na przykład, aby próbki mogły stać przez dłuższy czas i nic się z nimi nie działo, stosuje się zakwaszanie.

Pracownicy laboratoriów, w których przeprowadza się badania wody, zawsze muszą zwracać uwagę na temperaturę analizowanej wody.

Metoda kolorymetryczna

Pomiar za pomocą tej metody odbywa się (zazwyczaj) do momentu przełamania, czyli widocznej zmiany barwy próbki.

Jak dokładnie wygląda badanie?

Do badania należy przygotować próbkę o określonej objętości. Zazwyczaj wodę pobiera się w fiolkę o objętości 100 ml. Do próbki dozuje się roztwór zwany titrantem. Każdy titrant jest odpowiedzialny za wykrywanie jednej substancji i jej dokładnego stężenia.

Uproszczonym przykładem na zrozumienie, jak dokładnie wygląda badanie za pomocą tej metody, są kropelkowe testery twardości wody do użytku prywatnego. W tym przypadku również dąży się do zmiany barwy wody na zupełnie inną i na tej podstawie szacuje się realny stopień twardości wody.

W przypadku analizy wody przeprowadzanej w laboratorium mamy jednak do czynienia ze znacznie dokładniejszymi i bardziej skomplikowanymi pomiarami. Profesjonalne badanie wody opiera się o przeliczanie ilości dodanych mililitrów titrantu na stężenie.

Inne metody pomiarów

Badanie różnych parametrów wymaga stosowania różnych metod, na przykład:

  • Przewodność wody – bada się ją za pomocą różnicy potencjałów
  • Odczyn pH wody – tą wartość kiedyś najczęściej badało się za pomocą metody miareczkowania. Teraz jednak taki rodzaj analizy zastąpiło badanie oparte o elektrolizę
  • Barwa wody – oznacza się ją w próbie klarownej poprzez porównanie ze skalą wzorców lub metodą fotometryczną. Miarą intensywności barwy jest jednostka umowna mg Pt/l
  • Mętność wody – zazwyczaj tą wartość oznacza się przez porównanie próbki ze skalą wzorców lub metodą fotometryczną. Miarą mętności jest jednostka umowna mg SiO2/l

Badania mikrobiologiczne wody

Badania mikrobiologiczne są o wiele bardziej skomplikowane i wymagają zachowania specjalnych warunków w laboratorium, dlatego nie każda placówka ma uprawnienia, by je przeprowadzać.

Z punktu widzenia konsumenta bardzo istotne jest, aby przy poborze próbki wody została zachowana pełna higiena. Do wnętrza butelki nie mogą przedostać się żadne mikroorganizmy z zewnątrz. Ich obecność mogłaby doprowadzić do zaburzenia wyników badań.

W celu zachowania pełnej higieny oraz bezpieczeństwa do badania wody pod kątem mikrobiologicznym należy zaopatrzyć się w specjalnie przystosowaną do tego butelkę. Takie są dostępne na przykład w sanepidzie.

Najbardziej znana metoda badań bakteriologicznych to ta, w której na próbkę wody umieszczoną zazwyczaj w szalce Petriego stosowane są odpowiednie odczynniki. Dodaje się je do wody. Tak przygotowane preparaty są przechowywane w odpowiednich warunkach przez jakiś czas.

Po namnożeniu się kolonii bakterii, próbki są badane pod mikroskopem w celu dokładnego określenia mikroorganizmów bytujących w wodzie.

Czy analizę wody można przeprowadzić samodzielnie?

Na rynku można znaleźć specjalne zestawy kolorymetryczne do samodzielnego badania wody. Nie dają tak precyzyjnych wyników, jak badanie przeprowadzone w laboratorium, ale na domowe potrzeby i zaspokojenie ciekawości powinny być wystarczające.

Przykładem są kropelkowe testery twardości wody, paskowe testery twardości wody. Dzięki domowym testerom można zmierzyć praktycznie każdy parametr, jednak jest to mało opłacalne z powodu wysokiej ceny odczynników.

Ogólnie przy użytkowaniu wody z własnego ujęcia zalecane jest przeprowadzenie profesjonalnej, dokładnej analizy wody w laboratorium. Jest to najlepszy sposób na otrzymanie precyzyjnych wyników. To właśnie na ich podstawie (w razie konieczności) będzie można dobrać odpowiednie urządzenie filtracyjne.

Dlaczego trzeba przygotować całą butelkę wody?

Choć do poszczególnych badań wykorzystywane są niewielkie ilości wody, to jednak zlecający analizę wody muszą przygotować próbkę w butelce o pojemności 1,5 litra. Dlaczego tak dużo?

Jak już wiemy z akapitu o metodzie fotometrycznej, czasami zdarza się, że trzeba powtórzyć badanie. Zapas wody jest więc jak najbardziej wskazany. W dodatku profesjonalna analiza wody opiera się na wykorzystaniu kilku metod, a do każdej z nich potrzebna jest jakaś próbka wody.

W niektórych laboratoriach, na przykład firmy Klarsan, wodę przeznaczoną do badań wykorzystuje się również do testów mających na celu dopasowanie złóż filtracyjnych.

Jeśli wyniki nie są korzystne, dołącza się do nich ofertę z propozycjami rozwiązania problemów. Aby optymalnie dopasować metody uzdatniania wody, dokonuje się dodatkowych testów na złożach filtracyjnych. Stosuje się różne mieszanki i obserwuje ich działanie na wodę.

Analiza wody drogą do sukcesu!

Analiza wody jest najlepszą drogą do poznania jej składu i pozbycia się kłopotów. Już teraz wiecie jak to wygląda od strony laboratorium. Najlepiej zlecić takie badania w sanepidzie, specjalistycznej placówce o takim profilu działalności lub w firmie z branży uzdatniania wody świadczącej usługi w tym zakresie. Więcej informacji o analizie wody znajdziecie tutaj: Analiza wody – praktyczne informacje.

Kompendium wiedzy o filtracji wody na YouTube

  • Dział merytoryczny
  • Recenzje produktów
  • Filmy instruktażowe

Subskrybuj kanał marki Ecoperla i bądź na bieżąco z najnowszymi poradnikami!