Szukasz systemu uzdatniania wody? Sprawdź produkty dostępne w sklepie internetowym lub napisz do eksperta!


Wysokie stężenie żelaza w wodzie jest jednym z najczęstszych problemów dotykających właścicieli własnych ujęć wody. Problem może być odczuwalny i dokuczliwy nawet już przy niewielkich przekroczeniach. W jaki sposób można skutecznie usuwać żelazo z wody? Co będzie lepsze – profesjonalne odżelaziacze i odmanganiacze wody, a może stacje wielofunkcyjne?

Co powoduje żelazo w wodzie?

Dopuszczalna ilość żelaza w wodzie wynosi 0,2 mg Fe/litr. Żelazo w stężeniach przekraczających tę wartość nadaje wodzie mętność, barwę oraz niepożądany smak. Powoduje plamienie ubrań oraz elementów instalacji. Poza tym, związki żelaza odkładają się na armaturze, w urządzeniach podłączonych do instalacji oraz w rurociągach, powodując ich zarastanie i korozję. Więcej dowiesz się z artykułów:

Żelazo występuje w wodzie w różnych formach

Warto pamiętać, że żelazo może występować w wodzie w dwóch postaciach – rozpuszczalnej i nierozpuszczalnej. Pierwsza, na drugim stopniu utleniania, często jest niewidoczna dla oka i niewyczuwalna. Dopiero po napełnieniu naczynia wodą, ta zmienia kolor na brązowy, o czym było już w artykule: Dlaczego krystalicznie czysta woda ze studni robi się brązowa?

Żelazo może też występować na trzecim stopniu utleniania. Wtedy zauważymy problem, ponieważ woda może mieć nietypową barwę, smak, zapach. Żelazo często jest widoczne w formie drobnych, rdzawych opiłków.

W zależności od formy występowania żelaza w wodzie, dobierany jest odpowiedni sposób, aby je usunąć. Najlepiej pozostawić to specjaliście z branży uzdatniania wody. Potrzebna jest spora wiedza w tym temacie, ponieważ należy wziąć wiele danych pod uwagę. Jeśli potrzebujesz pomocy w doborze odżelaziacza wody, zapraszam do kontaktu.

Co ma znaczenie przy redukcji żelaza z wody?

To, jaki sposób usuwania żelaza z wody będzie najlepszy, jest zależne od kilku czynników. Wiele na temat jakości wody i możliwości powiedzą nam wyniki analizy wody. Wśród istotnych parametrów można wymienić nie tylko ilość żelaza w wodzie, ale również: stężenie manganu w wodzie, odczyn pH wody, utlenialność, zasadowość, barwę, mętność, występowanie jonu amonowego. Na podstawie tych wszystkich danych możliwy jest dobór właściwej metody uzdatniania wody oraz stacji uzdatniania wody o odpowiednich parametrach.

Sposoby usuwania żelaza z wody

Żelazo można redukować z wody na kilka sposobów. Ich dobór jest zależny od już wyżej wymienionych parametrów. Liczy się także forma, w jakiej występuje w wodzie. W jednym przypadku wystarczające będzie zastosowanie filtracji mechanicznej. W domach letniskowych i sezonowych miejscach pobytu najczęściej wykorzystuje się filtry narurowe odżelaziające. Bywają też wody, w których przekroczenia stężeń są naprawdę ogromne i nic nie poradzi sobie lepiej, niż profesjonalny odżelaziacz wody.

Wśród najczęściej stosowanych sposobów usuwania żelaza z wody można wymienić następujące:

Filtracja wstępna

Rozwiązaniem może być zastosowanie odpowiednio dobranych, profesjonalnych filtrów do wody. Część żelaza zatrzymuje się na zwykłych mechanicznych filtrach do wody. Mogą to być np. profesjonalne filtry typu belgijskie Cintropur, czy też nieco tańsze filtr typu Big Blue. Mechaniczne filtry wstępne pełnią też rolę ochronną dla wrażliwych na uszkodzenia pozostałych urządzeń technologicznych (np. głowic sterujących przy odżelaziaczach).

Filtry narurowe odżelaziające

Na rynku, wśród propozycji do odżelaziania wody, znajdziemy między innymi filtry narurowe z wkładami odżelaziajacymi. Takie wkłady posiadają wewnątrz mieszankę złóż, której zadaniem jest obniżenie stężenia żelaza i manganu zawartych w wodzie. Taki rodzaj oczyszczania wody jest stosowany niebywale rzadko. Jeśli już, to najczęściej wykorzystuje się go na działkach, w domkach letniskowych. Wynika to z faktu, że proces skutecznego odżelaziania jest skomplikowany, a tak niewielka powierzchnia filtracyjna, jak w filtrach narurowych, często niewystarczająca.

Skuteczność wkładów jest zależna od parametrów wody. Aby ocenić możliwości takiego urządzenia, ważne są wyniki analizy wody, w tym największe znaczenie ma poziom utlenialności oraz odczyn wody. Najczęściej jednak konieczne okazuje się wcześniejsze napowietrzanie. W 99% przypadków niezbędny jest profesjonalny odżelaziacz wody.

Kolumny filtracyjne

Przy odpowiednich wynikach analizy wody, możliwym jest, aby żelazo usuwać na kolumnie filtracyjnej. To tani sposób, jednak warunkiem jest między innymi to, aby żelazo dobrze wytrącało się z wody. Ten temat poruszyłem między innymi w artykule: Kolumna filtracyjna czy filtr narurowy z wkładem mechanicznym? Co wybrać?

Profesjonalne odżelaziacze i odmanganiacze wody

Za najbardziej skuteczne w walce z nadmiarem żelaza i manganu w wodzie uznawane są profesjonalne odżelaziacze i odmanganiacze wody. Wybór tego typu urządzeń jest naprawdę duży, a zasada działania zróżnicowana. Za najbardziej ekonomiczny i ekologiczny sposób na odżelaziania wody uznawane są profesjonalne odżelaziacze i odmanganiacze wody wykorzystujące wstępne napowietrzanie wody. Z wody wzbogaconej w duże ilości tlenu bardzo łatwo wytrącają się cząsteczki niechcianych substancji.

Na rynku spotkamy się z odżelaziaczami i odmanganiaczami wody, które potrzebują zewnętrznego napowietrzania. W takim wypadku potrzebny jest dodatkowo aerator oraz ocynkowany zbiornik hydroforowy. Przy mniejszych przekroczeniach można zastosować odżelaziacz i odmanganiacz wody z wbudowaną komorą sprężonego powietrza. Do wyboru są także odżelaziacze wody regenerowane nadmanganianem potasu, działające na tak zwanym złożu typu Greensand.

Stacje wielofunkcyjne

Żelazo można usuwać także na odpowiednio dobranych złożach jonowymiennych. Takie znajdziemy w stacjach wielofunkcyjnych. Wewnątrz butli epoksydowej znajduje się doskonale skomponowana mieszanka różnych złóż filtracyjnych. W procesie uzdatniania wody usuwanych jest pięć zanieczyszczeń jednocześnie, w tym: żelazo, mangan, związki organiczne, jon amonowy, twardość wody. Stacje wielofunkcyjne działają automatycznie i wymagają regeneracji z udziałem roztworu solanki. Ten wytwarzany jest na bazie wody oraz soli regeneracyjnej. Mieszanki wielofunkcyjne mają szansę skutecznie radzić sobie z żelazem. Producenci takich złóż określają jednak do jakiego maksymalnego stężenia jest to możliwe. Więcej informacji znajdziecie w artykule: Jak działają wielofunkcyjne stacje uzdatniania wody?

Zmiękczacz wody a żelazo w wodzie

Okazuje się, że niektóre rodzaje złóż zmiękczających wodę są w stanie poradzić sobie z niewielkimi przekroczeniami żelaza. Z tego względu niektórzy decydują się po prostu na założenie zmiękczacza wody zamiast profesjonalnego odżelaziacza wody lub stacji wielofunkcyjnej. Niesłusznie. Problem polega na tym, że żelazo obecne w wodzie zmniejsza żywotność żywicy jonowymiennej. Przez żelazo odkładające się na ziarnach żywicy jonowymiennej, proces wymiany jonowej nie może zachodzić w pełni skutecznie i dokładnie. Do tego mogą wzrosnąć koszty eksploatacji związane z potrzebą wymiany złoża. Więcej na ten temat przeczytacie w artykule: Czy zmiękczacz wody jest w stanie usuwać żelazo?

Złoża służące redukcji żelaza z wody

Istnieje wiele sposobów na zwalczanie żelaza z wody. Poniżej opiszę złoża odżelaziające, z którymi najczęściej mamy styczność w proponowanych odżelaziaczach i odmanganiaczach wody.

Układ usuwający żelazo z wody nie może jednak obyć się bez właściwego filtra odżelaziajacego (tzw. odżelaziacz wody). Jest to przeważnie butla ciśnieniowa z głowicą sterująca. Butla ta wypełniona jest odpowiednio dobranym złożem odżelaziającym. Najczęściej stosuje się do tego celu złoże odżelaziające Klarsanit (Ironit), złoże odżelaziająco-odmanganiające Greensand lub złoże odżelaziająco-odmanganiające Defeman, a niekiedy także złoże zmiękczające Crystal-Right.

Złoże Klarsanit

Złoże Klarsanit (Ironit) jest odżalaziajacym złożem o dużej efektywności i niskiej cenie. Do jego płukania i regeneracji nie stosuje się żadnych środków chemicznych, co znacznie ułatwia eksploatację, ale niestety nie może być stosowany razem ze zbiornikami przeponowymi.

Złoże Greensand

Złoże odżelaziająco-odmanganiające Greensand może być stosowane razem ze zbiornikami przeponowymi. Usuwa zarówno żelazo, jak i mangan. Ma jednak jedną wadę – wymaga stosowania niewygodnych środków chemicznych do jego regeneracji (nadmanganian potasu). To przy złej eksploatacji może powodować dostawanie się tego brudzącego i niebezpiecznego środka do instalacji.

Złoże Defeman

Złoże odżelaziająco-odmanganiające Defeman także pozwala na jednoczesne usunięcie żelaza i manganu, jednak podobnie jak złoże Klarsanit, nie może być stosowane łącznie ze zbiornikiem przeponowym. Jego zaletą jest duża efektywność i łatwość eksploatacji.

Złoże Crysta-Right

Przy niewielkich stężeniach żelaza (rzędu 1 mg Fe/l) można do jego usuwania stosować zmiękczające złoże Crysta-Right. Złoże Crysta-Right potrafi kompleksowo zmiękczać, usuwać żelazo, niewielkie ilości manganu, a nawet amoniaku. Może być stosowane ze zbiornikiem przeponowym, a do jego regeneracji używa się niegroźnego chlorku sodu (chyli właściwie soli regeneracyjnejj).

Wybór złoża zależy od analizy wody

Dobór odpowiedniej technologii uzdatniania wody lub złoża odżelaziającego nie jest sprawą tak oczywistą. Konieczna jest profesjonalna analiza wody oraz szczegółowa znajomość właściwości złóż czy urządzeń. Warto skorzystać z pomocy specjalisty. Korzystając z wody ze studni bardzo ważne jest, aby monitorować jakość pod kątem mikrobiologicznym.

Stacje do usuwania żelaza z wody dostępne są w sklepie internetowym