Szukasz systemu uzdatniania wody? Sprawdź produkty dostępne w sklepie internetowym lub napisz do eksperta!


W debacie publicznej o czystości wód mówi się nie tylko w kontekście postępującego zanieczyszczenia środowiska naturalnego. Wbrew pozorom dostęp do czystej wody wcale nie jest powszechny. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) jedynie 25% ludzi na całym świecie ma dostęp do bezpiecznie zarządzanej wody, a jej deficyt stanowi główne ryzyko społeczne i gospodarcze. Takie dane budzą niepokój również w Europie. Co obecnie powoduje największe zanieczyszczenia wody? W jaki sposób można poprawić jej jakość w domu?

Woda jest nie tylko niezbędna do życia, ale stanowi również podstawowym medium przy wykonywaniu codziennych czynności. z nas codziennie korzysta z wody z kranu. Używamy jej podczas do mycia kąpieli, prania ubrań, mycia naczyń, podlewania roślin. Podajemy ją również naszym pupilom. W praktyce, nie każdy z takim samym przekonaniem korzysta z kranówki jako źródła wody spożywczej. Coraz więcej konsumentów narzeka też na jej jakość. Gdzie leży źródło problemu?

Jakie zanieczyszczenia mogą się znajdować w wodzie?

Z zanieczyszczeniem wody mamy do czynienia wówczas, gdy są w niej substancje uniemożliwiające korzystanie z takiej cieczy do celów spożywczych, a w niektórych przypadkach również bytowych. Istnieją różne rodzaje zanieczyszczeń wody. Mogą to być zarówno różnego rodzaju mikroorganizmy (bakterie, wirusy, pasożyty), jony metali ciężkich, farmaceutyki, detergenty czy pestycydy. Woda przeznaczona do picia nie może zawierać składników, które mogą powodować uszczerbek na zdrowiu. Z drugiej strony, choć nie wszystkie zanieczyszczenia wody są szkodliwe dla ludzkiego organizmu, wiele z nich negatywnie wpływa na jej właściwości organoleptyczne oraz parametry użytkowe. Co to oznacza w praktyce?

Zanieczyszczenia zmieniające naturalny skład wody można podzielić ze względu na:

  • Źródła zanieczyszczenia wód – punktowe (ścieki komunalne z zakładów przemysłowych i aglomeracji miejskich; obszarowe (przenikające do wód powierzchniowych i gruntowych wraz z opadami deszczu i śniegu); pochodzenia liniowego lub pasmowego – są to zanieczyszczenia, pochodzące ze (spłukiwane z powierzchni dróg, a także dostarcza przez rurociągi i kanały ściekowe).
  • Rodzaj zanieczyszczenia – naturalne (pochodzenia organicznego, domieszki zawarte w wodzie, sole, pierwiastki mineralne np. żelazo); sztuczne (antropogeniczne).
  • Długość utrzymywania się zanieczyszczeń – rozkładalne (ulegają przemianom i reakcjom chemicznym, neutralizującym ich szkodliwość); nierozkładalne (nie podlegają przemianom chemicznym); trwałe (nie ulegają rozpadowi i pozostają w środowisku przez długi czas).
  • Stan skupienia – gazy zawarte w wodzie, ciecze tworzące zawiesinę oraz ciała stałe.

Ochrona wody przed zanieczyszczeniami

Istnieją różne sposoby zapobiegania zanieczyszczeniom wody, jednak w żadnym przypadku nie jest to zadanie łatwe. Tam, gdzie jest to możliwe powstają kolejne oczyszczalnie, jednak takie przedsięwzięcia są nie tylko czasochłonne, ale też kosztowne. Coraz częściej słyszy się za to o kolejnych innowacjach dla przemysłu, rolnictwa i w kontekście gospodarek komunalnych. Z drugiej strony, my jako konsumenci również możemy wiele zrobić, w tym ograniczyć ilość kupowanego plastiku, zrezygnować z długich kąpieli w wannie na rzecz szybkich pryszniców oraz wybierać detergenty przyjazne dla środowiska i żywność od dostawców stosujących naturalne nawozy. W praktyce takie działania zaradcze, choć na pewno potrzebne, nie są aktualnie wystarczające, aby cieszyć się czystą i zdrową wodą z kranu. Co to oznacza? Jak możemy poprawić jakość wody, którą pijemy i używamy do celów bytowych?

Własne ujęcie a jakość wody

Nie ulega wątpliwości, że w Polsce podejmuje się dość liczne działania związane z modernizacją infrastruktury, a większość mieszkańców naszego kraju posiada stały dostęp do sieci wodociągowej. Z drugiej strony nie brakuje gospodarstw domowych, dla których jedynym źródłem zaopatrzenia w wodę jest własna studnia. Zarówno jedno, jak i drugie rozwiązanie ma swoje zalety. Należy jednak liczyć się z tym, że własne ujęcie wody to przede wszystkim ogromna odpowiedzialność. W zależności od rodzaju ujęcia, typu studni i głębokości warstwy wodonośnej, w wodzie mogą bowiem występować rozmaite zanieczyszczenia – utrudniające a, niekiedy wręcz uniemożliwiające korzystanie z kranówki.

Warty odnotowania jest fakt, że wody z własnego ujęcia nie monitorują żadne służby państwowe. To po stronie właściciela studni leży zapewnienie bezpieczeństwa pod względem jej przydatności do spożycia. Aby poznać skład cieczy – zarówno fizykochemiczny, jak i mikrobiologiczny – należy wykonać profesjonalne badanie wody.

Osoby korzystające z własnego ujęcia mają zazwyczaj problem z dużym stężeniem żelaza oraz manganu. Oba pierwiastki negatywnie wpływają na barwę, smak i zapach wody, a ponadto wytrącają się w postaci mulistych osadów. Bardzo kłopotliwy jest także wysoki stopień twardości wody, który dotyczy większości gospodarstw domowych w Polsce. Największe zagrożenie stanowią jednak mikroorganizmy oraz zanieczyszczenia wynikające ze skażenia środowiska naturalnego pochodzenia antropogenicznego (metale ciężkie i pierwiastki radioaktywne, pestycydy, farmaceutyki, mikroplastik i wiele innych). Każda z tych substancji wykryta w wodzie może doprowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych.

Jakość wody z sieci wodociągowej

Obowiązkiem zakładów wodociągowych jest monitorowanie jakości dostarczanej do odbiorców wody, która musi bezwzględnie spełniać normy opisane w rozporządzeniu ministra dotyczącym jakości wody przeznaczonej do spożycia. W praktyce, wielu konsumentów mimo wszystko narzeka na jakość kranówki. Problem leży często w kiepskiej kondycji magistrali w budynku docelowym, w której może dochodzić do wtórnego zanieczyszczenia wody arsenem, czy lotnymi substancjami organicznymi.

Wiele osób zwraca też uwagę na wyczuwalny w wodzie chlor, którego obecność wynika z konieczność prowadzenia dezynfekcji sieci wodociągowej. Choć pierwiastek ten nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla ludzkiego zdrowia, pogarsza właściwości organoleptyczne wody, a w wyniku regularnego kontaktu ze skórą (podczas mycia i kąpieli) może prowadzić do jej przesuszenia i podrażnienia.

Podobnie jak w przypadku wody studziennej, kranówka z wodociągów charakteryzuje się zazwyczaj wysokim stopniem twardości. Według polskiej normy PN-ISO 6059:1999, twardość wody pitnej może wynosić 60-500 mg CaCO3/dm3, co przy górnej granicy oznacza wodę bardzo twardą. O konsekwencjach tego zjawiska pisałem już wielokrotnie, dlatego w tym miejscu odsyłam tylko do poprzednich artykułów i zachęcam do ich lektury.

Zgodnie z art. 12b ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2019 r. poz. 1437, z późn. zm.), Główny Inspektor Sanitarny w ramach sprawowanego nadzoru nad jakością wody przeznaczoną do spożycia przez ludzi co 3 lata publikuje sprawozdanie z badań jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Takie sprawozdanie jest wymogiem aktualnie obowiązującej dyrektywy Rady 98/83/WE w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (art. 13 Sprawozdawczość). Zachęcam do monitorowania wyników takich analiz. Raport z roku 2022, a także z lat ubiegłych, jest dostępny na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Zapobieganie zanieczyszczeniom wody w domu

Kranówkę można oczyszczać na wiele sposobów, przy czym wszystko zależy od jej składu fizykochemicznego i czystości mikrobiologicznej (woda wodociągowa czy studzienna). Na rynku dostępne są różne systemy uzdatniania wody, jednak ja niezmiennie od lat polecam podzlewozmywakowe filtry kuchenne oraz centralne urządzenia na cały dom. O obu tych rozwiązaniach pisałem już szczegółowo w poprzednich artykułach. Teraz chciałabym jedynie podsumować naszą dotychczasową wiedzę. Zachęcam również do zapoznania się z treścią artykułu: Jak poprawić jakość wody w domu i mieszkaniu?

Filtry kuchenne

Filtry kuchenne to aktualnie bardzo popularny sposób na uzdatnianie wody do celów spożywczych. Producenci oferują zarówno przenośne rozwiązania do podniesienia jakości wody pitnej (np. butelki z węglem aktywnym) i dzbanki filtrujące, jak i zaawansowane systemy oczyszczania wody z wykorzystaniem specjalnych membran. Wśród nich szczególną popularnością cieszą się ultrafiltracja, nanofiltracja i odwrócona osmoza.

Jeśli woda jest mało bądź średnio zanieczyszczona lub w gospodarstwie domowym działa już centralny filtr wody, wystarczającym sposobem na poprawę jakości wody spożywczej jest ultrafiltracja. To niewielkie urządzenie przepływowe, wykorzystujące w swoim działaniu ciśnienie, pod jakim przepływa woda w instalacji. Do wody bardziej zanieczyszczonej lub w celu dokładnego dopasowania wody pitnej do swoich potrzeb polecane są systemy odwróconej osmozy, składające się czterech do nawet ośmiu etapów filtracji. Odwrócona osmoza jest też aktualnie uznawana za jeden z najdoskonalszych znanych sposobów oczyszczania wody, z dokładnością do pojedynczych jonów. Wodę oczyszczoną przez odwróconą osmozę można uzupełnić w cenne minerały z pomocą wbudowanego mieszacza, na przykład Ecoperla Profine Zero, bądź dobierając wkład rewitalizujący, taki jak Ecoperla Elixir.

Centralne urządzenia do poprawy jakości wody w całym domu

Jakość wody pitnej i użytkowej można również poprawić przy pomocy centralnych urządzeń filtracyjnych. W tym przypadku zawsze polecam zestaw składający się ze zmiękczacza wody i kolumny węglowej. To bardzo uniwersalne rozwiązanie, dobre zarówno w przypadku wody wodociągowej, jak i studziennej. Taka kombinacja urządzeń daje gwarancję, że woda będzie miała właściwy smak, zapach oraz barwę, a jednocześnie zniknie problem kamienia kotłowego będącego efektem wysokiego stopnia twardości wody. Jeśli potrzebne jest rozwiązanie, które zajmuje mniej miejsca, wówczas sprawdzi się kompaktowy zmiękczacz wody z węglem aktywnym, taki jak Ecoperla Hero.

W przypadku wody z własnego ujęcia jakość wody można dodatkowo poprawić za pomocą takich urządzeń jak odżelaziacz wody i odmanganiacz wody, albo stacja wielofunkcyjna, która wyeliminuje pięć zanieczyszczeń jednocześnie (żelazo, mangan, jon amonowy, związki organiczne i wysoki stopień twardości). Jako zabezpieczenie przed mikroorganizmami w wodzie polecam bakteriobójcze lampy UV.

Zastosowanie odpowiedniej metody uzdatniania sprawi, że woda użytkowa, w tym też do celów spożywczych stanie się bezpieczna dla zdrowia, delikatna dla skóry i po prostu smaczna.

Nie wiesz jak poprawić jakość wody? Zapytaj eksperta!

Doskonale zdaję sobie sprawę z tego, jak trudno wybrać system uzdatniania wody do domu czy mieszkania. Mnogość dostępnych rozwiązań może bowiem niekiedy przyprawiać o zawroty głowy. Jeśli nie wiesz, jak poprawić jakość wody wodociągowej lub studziennej, napisz do mnie. Pomogę Ci za darmo. W zależności od składu wody oraz indywidualnych preferencji, znajdziemy skuteczny sposób na czystą i zdrową kranówkę.